Trong những tháng gần đây, hàng loạt thương hiệu nổi tiếng về đồ ăn nhanh và đồ uống trên thị trường Việt Nam và quốc tế  gồm KFC, McDonald’s, Mixue  đều công bố tăng giá. Động thái này khiến dư luận đặt câu hỏi: Liệu cuộc chiến giá đã tạm ngừng? hay Các thương hiệu đang chuyển hướng sang chiến lược cạnh tranh khác?. Bài viết này sẽ phân tích sâu hơn về thực hư của ‘cuộc chiến giá’ và đưa ra góc nhìn toàn cảnh về xu hướng thị trường.

1. Giới thiệu sơ lược về McDonald’s và Mixue Ice Cream & Tea

1.1. Nhà hàng thức ăn nhanh McDonald’s

McDonald’s là một trong những chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh lớn nhất thế giới, có mặt tại hơn 100 quốc gia với hàng chục nghìn chi nhánh. Thương hiệu này nổi tiếng với mô hình nhượng quyền (franchise) và được xem là biểu tượng của văn hóa ẩm thực phương Tây. Thực đơn chủ lực của McDonald’s bao gồm hamburger, khoai tây chiên, gà rán, và các dòng thức uống “combo” tiện lợi. Đối với người tiêu dùng Việt Nam, McDonald’s cũng là một lựa chọn quen thuộc, đặc biệt ở các thành phố lớn.

1.2. Mixue Ice Cream & Tea

Mixue Ice Cream & Tea (thường gọi tắt là Mixue) là chuỗi đồ uống trà sữa và kem được thành lập tại Trung Quốc. Tại Việt Nam, Mixue nhanh chóng “phủ sóng” khắp từ thành thị đến nông thôn nhờ ưu thế giá rẻ, mô hình nhượng quyền linh hoạt, và chi phí đầu tư cửa hàng vừa phải. Thương hiệu này nổi bật với các sản phẩm trà sữa, kem ốc quế, kem lắc… có giá bình dân, hướng đến nhóm khách hàng trẻ, sinh viên và giới văn phòng.

McDonald’s và Mixue đã tăng giá, liệu cuộc chiến về giá có dừng lại?

Việc McDonald’s và Mixue – hai thương hiệu nổi bật ở hai phân khúc khác nhau – đồng loạt tăng giá khiến nhiều người tò mò: Liệu đây có phải động thái “rời bỏ cuộc chiến giá” hay chỉ là bước chuyển trong chiến lược kinh doanh?

2. Lý do dẫn đến việc tăng giá

2.1. Chi phí nguyên liệu đầu vào tăng

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều bất ổn, giá của hầu hết nguyên liệu sản xuất – từ bột, đường, dầu ăn cho đến thịt, rau củ – liên tục biến động theo chiều hướng tăng. Trước áp lực này, các chuỗi thức ăn nhanh và đồ uống buộc phải điều chỉnh giá bán nhằm đảm bảo duy trì biên lợi nhuận. Mặc dù mức tăng nhìn chung không quá lớn, nhưng rõ ràng đã phản ánh áp lực chi phí đang đè nặng lên chuỗi cung ứng.

2.2. Tác động của lạm phát toàn cầu

Lạm phát trên phạm vi thế giới không chỉ tác động đến sức mua của người tiêu dùng mà còn khiến các doanh nghiệp “đau đầu” với chi phí vận hành leo thang. Giá thuê mặt bằng, nhân công và vận chuyển đồng loạt tăng cao buộc nhiều thương hiệu phải điều chỉnh giá bán sản phẩm để duy trì hiệu quả kinh doanh cũng như phòng ngừa rủi ro trong dài hạn.

2.3. Chiến lược định vị thương hiệu cao cấp hơn

Nhiều chuỗi kinh doanh, sau khi có được mức độ nhận diện thương hiệu nhất định, chuyển từ chiến lược “bình dân hóa” sang định vị ở phân khúc cao cấp. Họ tập trung vào trải nghiệm khách hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời cải tiến sản phẩm để có lý do chính đáng nâng giá bán. Điều này không chỉ giúp củng cố vị thế thương hiệu mà còn tối ưu biên lợi nhuận, tạo nền tảng phát triển bền vững hơn.

3. Quan điểm “cuộc chiến giá” có thật sự dừng lại?

3.1. “Giá” luôn là yếu tố cốt lõi

Một số ý kiến cho rằng, khi thương hiệu lớn tuyên bố “ngừng chạy đua giá rẻ”, thị trường sẽ lập tức quay về cuộc chơi chất lượng. Tuy nhiên, nhìn vào hàng ngàn năm lịch sử thương mại, có thể thấy: “chừng nào còn giao dịch, chừng đó còn cạnh tranh về giá”.
Cho dù KFC hay McDonald’s có dừng khuyến mãi, luôn có các thương hiệu khác nhảy vào tấn công bằng mức giá thấp hơn hoặc tập trung vào phân khúc bình dân để thu hút khách hàng mới. Vì vậy, “cuộc chiến giá” chưa bao giờ tắt, nó chỉ dịch chuyển hoặc thay đổi hình thức.

Cuộc chiến về giá của các ông lớn

3.2. Thị trường luôn tồn tại phân khúc “giá rẻ”

Không phải ai cũng đủ khả năng chi trả cho những sản phẩm “cao cấp”. Thực tế, số đông người tiêu dùng vẫn tìm kiếm mức giá hợp lý hoặc các “phiên bản thay thế” (hàng bình dân, thương hiệu ít tên tuổi) với chất lượng tương đối, phù hợp túi tiền. Đây cũng là cơ hội cho các chuỗi khởi nghiệp nhỏ, họ chấp nhận “giảm nhẹ” chất lượng hoặc lợi nhuận để nhanh chóng thu hút tệp khách hàng và chiếm lĩnh thị phần trong giai đoạn đầu.

3.3. Lời kêu gọi “ngừng chiến giá” liệu có khả thi?

Khi một số tên tuổi lớn kêu gọi “tôn vinh chất lượng, ngừng chơi chiêu giá rẻ”, cũng có ý kiến cho rằng đây là cách các ông lớn “khóa cửa” những tân binh. Thực tế, các doanh nghiệp lớn sẵn có nguồn lực tài chính, nhân sự, cơ sở vật chất vượt trội và có thể đầu tư mạnh vào R&D để nâng cao chất lượng sản phẩm. Trong khi đó, những doanh nghiệp nhỏ hoặc mới gia nhập buộc phải bắt đầu từ phân khúc giá rẻ, “giảm” chất lượng ở mức chấp nhận được để thu hút khách hàng và duy trì dòng tiền.

4. Xu hướng “biến tướng” của cuộc chiến giá

Dù mức giá niêm yết trong thực đơn không có nhiều thay đổi, cuộc chiến giá vẫn âm thầm diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, cụ thể như:

- Tăng khối lượng hoặc số lượng sản phẩm: Thay vì giảm giá bán trực tiếp, nhiều cửa hàng lựa chọn gia tăng giá trị cộng thêm cho khách bằng cách “thêm sốt”, “tặng khoai” hoặc bổ sung “topping” miễn phí.

- Giảm phí giao hàng, nhưng bù bằng phụ phí khác: Chẳng hạn, cửa hàng có thể đưa ra mức phí giao hàng hấp dẫn nhưng lại tính thêm chi phí đóng gói hoặc bao bì cao hơn thông thường.

- Chương trình khuyến mãi theo gói: Các hình thức như “mua một tặng một”, giảm giá combo hoặc tích điểm nhận quà là cách doanh nghiệp giảm bớt chi phí cho người tiêu dùng, nhưng vẫn giữ vững mức giá niêm yết chính thức.

- Giảm nhẹ chất lượng sản phẩm trong mức cho phép: Một số thương hiệu chọn cách cắt giảm chi phí nguyên liệu hoặc thay đổi công thức, miễn là hương vị và chất lượng vẫn đủ để người tiêu dùng chấp nhận, qua đó duy trì lợi nhuận và tính cạnh tranh trên thị trường.

Kết luận:

Cuộc chiến giá chỉ đơn thuần thay đổi “mặt trận” chứ chưa bao giờ thật sự “bãi binh”. Bởi:

- Giá vẫn là yếu tố then chốt tác động đến quyết định mua sắm của đa số khách hàng.

- Phân khúc giá rẻ luôn là “mảnh đất” cạnh tranh sôi động, đặc biệt hấp dẫn những doanh nghiệp khởi nghiệp hoặc thương hiệu vừa và nhỏ đang cần mở rộng tệp khách hàng.

- Chiến lược nâng cao chất lượng là hướng đi dài hạn của các “ông lớn”, nhưng họ không thể một sớm một chiều từ bỏ những khách hàng nhạy cảm về giá.

Nhìn chung, thị trường F&B sẽ ngày càng đa dạng, không đơn thuần chỉ xoay quanh “cuộc chiến giá” hay “cuộc chiến chất lượng”. Mỗi doanh nghiệp, mỗi thương hiệu đều có thể tìm thấy một “ngách” phù hợp với năng lực và mục tiêu kinh doanh riêng. Đây chính là yếu tố tạo nên bức tranh ngành hàng phong phú và mang đến cơ hội cho mọi đơn vị, từ tập đoàn lớn đến startup nhỏ.

Tuy nhiên, để có thể “định vị” đúng chiến lược và vận hành hiệu quả trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, việc trang bị kiến thức về nhượng quyền kinh doanh là không thể thiếu. Tham gia một khóa học Master Franchise Business: Xây dựng mô hình thương hiệu nhượng quyền bài bản và bùng nổ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và quản trị rủi ro, mà còn định hình rõ mô hình phát triển bền vững, tận dụng được cả lợi thế của “cuộc chiến giá” và “cuộc chiến chất lượng”.

Tham khảo các bài viết liên quan

- Sao chép và học thuộc công thức nhượng quyền là chưa đủ!