Những năm đại dịch từng là cú sốc lớn, nhưng bối cảnh kinh tế hiện nay của Việt Nam còn chịu tác động từ nhiều yếu tố khác: lạm phát, tỷ giá, sức mua giảm, cạnh tranh toàn cầu và áp lực công nghệ. Không ít doanh nghiệp đang vật lộn trong vòng xoáy “kinh tế khó khăn”, trong khi nhiều thương hiệu khác lại tăng trưởng ngược dòng. Vì sao có sự khác biệt này, và doanh nghiệp Việt cần làm gì để không tụt lại phía sau?

1. “Kinh tế không tốt”: Bề nổi và bản chất

Mặt nổi – dễ nhận thấy:

- Lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng: Giá xăng dầu, điện, nguyên vật liệu nhập khẩu leo thang khiến chi phí sản xuất đội lên, ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán lẻ. Người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, giảm bớt những khoản mua sắm không thiết yếu.

- Tỷ giá và lãi suất: Đồng USD mạnh lên tạo áp lực cho doanh nghiệp nhập khẩu. Lãi suất cho vay tuy đã giảm nhưng vẫn ở mức khiến nhiều SME khó tiếp cận vốn rẻ.

- Sức mua sụt giảm: Các ngành F&B, bán lẻ, bất động sản đều ghi nhận doanh thu giảm, nhiều chuỗi cửa hàng phải đóng điểm để cắt lỗ.

Mặt chìm bản chất ít người nhìn ra

- Kinh tế vẫn trên đà phục hồi: Xuất khẩu của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2025 tăng trưởng trở lại ở nhiều ngành như điện tử, nông sản.

- Có ngành vẫn tăng trưởng mạnh: Thương mại điện tử, logistics, công nghệ AI, fintech vẫn mở rộng nhanh, cho thấy cơ hội không biến mất mà chỉ dịch chuyển sang các lĩnh vực mới.

- Tâm lý ảnh hưởng lớn: Nhiều doanh nghiệp nhìn vào khó khăn trước mắt rồi “đứng yên”, trong khi bản chất thị trường vẫn đang tái cấu trúc và mở ra cơ hội mới.

Tham khảo bài viết liên quan:

1. Doanh nghiệp cần làm gì để tránh tình trạng tụt hậu trong sự phát triển của AI?

2. Liệu các cửa hàng nhượng quyền thương mại thường kém hiệu quả hơn các cửa hàng trực tiếp?

2. Vì sao doanh nghiệp phân hóa hai thái cực “vui – buồn”?

2.1 Nguyên nhân cốt lõi nằm ở chính doanh nghiệp

- Mô hình vận hành cũ kỹ: Vẫn quản lý bằng giấy tờ, thiếu dữ liệu, phụ thuộc vào kinh nghiệm. Khi thị trường biến động, mô hình này bộc lộ sự kém hiệu quả.

- Thiếu chiến lược dài hạn: Nhiều SME chỉ tập trung vào ngắn hạn, chạy theo doanh thu mà không có lộ trình phát triển bền vững.

- Không đầu tư công nghệ: Trong khi AI, CRM, ERP đã chứng minh hiệu quả, nhiều doanh nghiệp Việt vẫn “ngại” đổi mới, sợ chi phí đầu tư ban đầu.

Lạm phát ảnh hưởng đến nền kinh tế

2.2 Doanh nghiệp “ngược dòng” thành công

- Thế Giới Di Động: Dù mảng AVA thất bại, họ nhanh chóng tái cấu trúc và tập trung vào Bách Hóa Xanh ngành hàng thiết yếu, bắt kịp xu hướng tiêu dùng.

- Vinamilk: Liên tục mở rộng hợp tác quốc tế, đẩy mạnh xuất khẩu và đầu tư vào mảng sữa hạt đáp ứng xu hướng ăn uống lành mạnh. Với sự đổi mới Rebranding, Vinamilk thành công chiếm trọn trái tim người tiêu dùng với "bộ áo" mới haonf toàn trong từng sản phẩm.

- Nayuki’s Tea (Trung Quốc): Dù thị trường F&B Trung Quốc bão hòa, thương hiệu này xoay chuyển bằng cách tối ưu chi phí, nâng cấp trải nghiệm khách hàng, và có lãi trở lại.

3. Đổi mới để thích ứng: Nội lực quan trọng hơn ngoại cảnh

Tâm lý “đổ lỗi” và hệ quả

- Doanh nghiệp thường viện cớ “kinh tế khó khăn” để biện minh cho sự trì trệ. Kết quả là ban lãnh đạo mất tinh thần, nhân viên mất động lực cải tiến. Doanh nghiệp càng dễ rơi vào vòng luẩn quẩn “thua ngay trên sân nhà”.

Tư duy “tự cải thiện” – cách doanh nghiệp bứt phá

- Ứng dụng công nghệ: AI giúp gợi ý sản phẩm, chăm sóc khách hàng 24/7; ERP quản lý hàng tồn kho, giảm thất thoát; dữ liệu lớn (Big Data) dự báo xu hướng tiêu dùng.

- Tái cấu trúc vận hành: Tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc quản lý, tối ưu hiệu suất.

- Chiến lược bán hàng linh hoạt: Kết hợp online – offline, mở rộng kênh thương mại điện tử song song với cửa hàng truyền thống.

- Nâng cấp nhân sự: Đào tạo kỹ năng mới, tạo văn hóa đổi mới liên tục, trao quyền để nhân sự chủ động hơn.

Nền kinh tế việt nam hiện nay: khó khăn hay cơ hội bứt phá cho doanh nghiệp?

4. Cơ hội và thách thức cho nhượng quyền, kinh doanh chuỗi

4.1 Bối cảnh mới cho nhượng quyền

- Người tiêu dùng Việt hai chiều: Một mặt tiết kiệm, săn khuyến mãi; mặt khác sẵn sàng chi nhiều cho trải nghiệm tốt (Starbucks, Highlands vẫn đông khách).

- Kết hợp online – offline: Người mua muốn đặt hàng online nhưng trải nghiệm sản phẩm offline. Các mô hình F&B, bán lẻ cần đáp ứng đồng thời hai nhu cầu này.

4.2 Tư duy mới trong nhượng quyền

- Nhượng quyền khoa học: Không chỉ dựa vào kinh nghiệm, mà cần quy trình, KPI, dữ liệu để kiểm soát chất lượng trên toàn hệ thống.

- Bản địa hóa mô hình: McDonald’s khi vào Việt Nam phải điều chỉnh thực đơn cho phù hợp khẩu vị. Doanh nghiệp Việt khi mở rộng chuỗi cũng cần nghiên cứu thị trường kỹ lưỡng, thay vì bê nguyên xi mô hình sẵn có.

Kết luận:

“Kinh tế khó khăn” là thực tế, nhưng không đồng nghĩa với bế tắc. Doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể ngược dòng nếu thay đổi tư duy, đầu tư công nghệ và xây dựng mô hình vận hành bài bản.

 Nếu bạn là chủ doanh nghiệp muốn tìm cách tái cấu trúc, phát triển chuỗi và xây dựng mô hình nhượng quyền bền vững, hãy tham gia khóa học Master Franchise Business: Xây dựng mô hình kinh doanh nhượng quyền bài bản và bùn nổ. Khóa học giúp bạn nắm bắt xu hướng mới, ứng dụng công nghệ quản trị và kết nối chuyên gia hàng đầu, để biến “khó khăn” thành cơ hội bứt phá ngay hôm nay.