Cách chia lợi nhuận trong mô hình nhượng quyền: 5 hình thức phổ biến mà nhà đầu tư cần hiểu rõ trước khi ký hợp đồng
- Người viết: Phụng Sự lúc
- Retail Talk
- - 0 Bình luận
Mở cửa hàng nhượng quyền: Hiểu rõ cách chia lợi nhuận trước khi xuống tiền
Việc hiểu rõ cơ chế phân chia lợi nhuận là yếu tố quan trọng giúp nhà đầu tư đánh giá chính xác hiệu quả kinh doanh và khả năng hoàn vốn trong dài hạn.
Khi tham gia nhượng quyền, đa số nhà đầu tư quan tâm đến thương hiệu, chi phí ban đầu hay thời gian hoàn vốn. Nhưng trên thực tế, một yếu tố quyết định trực tiếp đến khả năng sinh lời lâu dài lại thường bị bỏ qua: cơ chế phân chia lợi nhuận giữa thương hiệu và bên nhận nhượng quyền.Đây là “bài toán tiền bạc” cốt lõi trong mọi mô hình franchise. Nếu không hiểu rõ cách chia doanh thu, tỷ lệ trích lợi nhuận hay các khoản phí đi kèm, rất nhiều chủ cửa hàng có thể rơi vào tình trạng doanh thu cao nhưng lợi nhuận thực nhận thấp hơn kỳ vọng. Vậy trong ngành nhượng quyền, lợi nhuận thường được chia như thế nào? Dưới đây là 5 mô hình phổ biến nhất.
5 mô hình chia lợi nhuận phổ biến trong nhượng quyền
Các mô hình phân chia lợi nhuận trong nhượng quyền được thiết kế linh hoạt
1. Chia theo doanh thu: Mô hình dễ tính toán nhất
Đây là hình thức phổ biến nhất hiện nay trong ngành F&B, bán lẻ và chuỗi cửa hàng tiện lợi. Theo đó, thương hiệu sẽ thu một tỷ lệ cố định dựa trên tổng doanh thu hàng tháng của cửa hàng. Tỷ lệ phổ biến dao động từ 5%-15% doanh thu, tùy ngành hàng và mức độ hỗ trợ từ thương hiệu.
Ví dụ:
- doanh thu tháng: 300.000 NDT (khoảng 1,08 tỷ VNĐ)
- tỷ lệ chia cho thương hiệu: 12%
=> thương hiệu nhận 36.000 NDT (khoảng 130 triệu VNĐ)
Phần còn lại thuộc về bên nhận nhượng quyền để chi trả:
- nguyên vật liệu
- nhân sự
- thuê mặt bằng
- vận hành cửa hàng
- marketing địa phương
Ưu điểm:
- dễ theo dõi
- minh bạch
- thuận tiện cho cả hai bên
Hạn chế:
- bên nhận nhượng quyền vẫn phải gánh toàn bộ chi phí vận hành, kể cả khi lợi nhuận thực tế thấp
2. Chia theo lợi nhuận ròng: Cùng hưởng lợi, cùng chia rủi ro
Khác với chia theo doanh thu, mô hình này dựa trên lợi nhuận thực sau khi trừ chi phí. Tỷ lệ phân chia thường ở mức 20%-35% lợi nhuận ròng. Lợi nhuận được tính sau khi khấu trừ các khoản như:
- nguyên liệu
- nhân công
- thuê mặt bằng
- điện nước
- chi phí vận hành
- khấu hao thiết bị
Thông thường việc quyết toán được thực hiện theo quý, có kiểm toán hoặc bên thứ ba đối chiếu số liệu.
Ưu điểm:
- thương hiệu và chủ cửa hàng cùng chia sẻ rủi ro
- phù hợp với giai đoạn thị trường biến động
Hạn chế:
- khó kiểm soát
- dễ xảy ra tranh cãi về số liệu kế toán
3. Chia theo bậc doanh thu: Doanh thu càng cao, tỷ lệ càng giảm
Mô hình này được áp dụng khá nhiều trong ngành bán lẻ hoặc các cửa hàng có doanh thu biến động mạnh theo mùa. Tỷ lệ chia sẽ thay đổi theo từng ngưỡng doanh thu.
Ví dụ:
- dưới 200.000 NDT/tháng (khoảng 720 triệu VNĐ) → chia 8%
- từ 200.000-300.000 NDT (720 triệu - 1,08 tỷ VNĐ) → chia 6%
- trên 300.000 NDT → chia 4%
Ưu điểm:
- khuyến khích cửa hàng tăng doanh số
- doanh thu càng cao thì tỷ lệ chia càng tối ưu
Phù hợp với:
- siêu thị mini
- cửa hàng mẹ & bé
- bán lẻ hàng tiêu dùng nhanh
- cửa hàng theo mùa vụ
4. Phí cố định + chia doanh thu: Mô hình được nhiều thương hiệu áp dụng khi mở rộng chuỗi
Ở mô hình này, bên nhượng quyền sẽ thu:
- phí dịch vụ cố định hàng năm
và - phần trăm chia trên doanh thu thực tế
Ví dụ:
- phí cố định: 50.000 NDT/năm (khoảng 180 triệu VNĐ)
- cộng thêm 3%-8% doanh thu hàng tháng
Một số thương hiệu F&B áp dụng mô hình:
30.000 NDT phí cơ bản/năm + 5% doanh thu tháng
(tương đương khoảng 108 triệu VNĐ + tỷ lệ chia doanh thu)
Ưu điểm:
- thương hiệu có nguồn thu ổn định
- cửa hàng giảm áp lực tài chính hơn trong giai đoạn đầu
Mô hình này thường phù hợp khi thương hiệu muốn hỗ trợ các cửa hàng mới trong thời kỳ vận hành ban đầu.
5. Hoàn trả tiền ký quỹ theo hiệu quả kinh doanh
Một số thương hiệu yêu cầu đối tác đặt cọc khoản ký quỹ thực hiện hợp đồng khi ký nhượng quyền. Mức phổ biến khoảng 200.000-500.000 NDT (khoảng 720 triệu - 1,8 tỷ VNĐ). Khoản tiền này sẽ được hoàn trả dần nếu cửa hàng đạt KPI cam kết.
Ví dụ:
Nếu cửa hàng duy trì biên lợi nhuận ròng từ 15% trở lên trong 6 tháng liên tiếp, thương hiệu sẽ hoàn lại một phần tiền ký quỹ.
Mục tiêu của mô hình:
- đảm bảo cam kết vận hành
- lọc đối tác nghiêm túc
- tăng tính gắn kết lâu dài
3 nguyên tắc cốt lõi trong chia lợi nhuận nhượng quyền
Một cơ chế phân chia lợi nhuận hiệu quả thường được xây dựng trên ba nguyên tắc nền tảng
1. Cân bằng giữa đầu tư và lợi ích
Thương hiệu chịu trách nhiệm:
- giá trị thương hiệu
- bộ nhận diện
- công thức sản phẩm
- quy trình vận hành
- đào tạo
- marketing hệ thống
Bên nhận nhượng quyền chịu trách nhiệm:
- mặt bằng
- nhân sự
- vận hành hằng ngày
- chi phí cố định tại cửa hàng
Vì vậy, tỷ lệ lợi nhuận thường được phân bổ theo hướng:
- thương hiệu hưởng khoảng 15%-30% lợi nhuận
- chủ cửa hàng giữ 70%-85%
2. Cùng chia rủi ro
Nhiều thương hiệu hiện áp dụng mô hình chia linh hoạt theo doanh số.
Ví dụ:
- doanh thu thấp → phí quản lý thấp
- doanh thu tăng → tỷ lệ trích tăng theo
Cách làm này giúp thương hiệu vẫn có doanh thu cơ bản, đồng thời tạo động lực cho cửa hàng phát triển.
3. Chia sẻ giá trị dài hạn
Một số thương hiệu lớn hiện áp dụng mô hình thưởng theo thời gian hợp tác.
Ví dụ:
Nếu đối tác vận hành liên tục đủ 36 tháng, thương hiệu có thể thưởng thêm 5% lợi nhuận năm hoặc rebate doanh thu.
Mục tiêu là:
- tăng tỷ lệ tái ký hợp đồng
- giữ đối tác lâu dài
- tạo sự ổn định trong hệ thống
Một số mô hình thực tế đáng chú ý
Case 1: Chuỗi đồ ăn nhanh kiểu Trung
Một cửa hàng chi: 100.000 NDT phí thương hiệu (khoảng 360 triệu VNĐ)
Đổi lại được:
- bộ menu chuẩn hóa
- nguồn hàng từ bếp trung tâm
- hệ thống giao nguyên liệu tập trung
Nhờ đó, chi phí nguyên liệu giảm khoảng 12%.
Nếu doanh thu trung bình mỗi ngày đạt 5.000 NDT (khoảng 18 triệu VNĐ) thì:
- doanh thu tháng khoảng 150.000 NDT (540 triệu VNĐ)
- lợi nhuận ròng khoảng 37.500 NDT/tháng (khoảng 135 triệu VNĐ)
Nếu chia 25% cho thương hiệu:
=> thương hiệu nhận 9.375 NDT/tháng (khoảng 34 triệu VNĐ)
Case 2: Mô hình “721 Partner” đang được nhiều chuỗi áp dụng
Một số thương hiệu vận hành theo cơ chế:
- công ty góp 70% vốn
- quản lý cửa hàng góp 30% vốn
Giai đoạn chưa hoàn vốn: chia theo tỷ lệ vốn góp.
Sau khi hoàn vốn:
- công ty nhận 30%
- quản lý cửa hàng nhận 70%
Một số nơi còn thưởng thêm cho quản lý cũ nếu đào tạo được quản lý mới mở cửa hàng tiếp theo.
Xu hướng nhượng quyền năm 2025: Công nghệ và chuỗi cung ứng lên ngôi
Xu hướng nhượng quyền hiện đại đang chuyển dịch từ cạnh tranh bằng thương hiệu sang cạnh tranh bằng năng lực vận hành, dữ liệu và tối ưu chuỗi cung ứng.
Mô hình nhượng quyền hiện không còn chỉ là “bán thương hiệu”. Nhiều thương hiệu đang cạnh tranh bằng năng lực vận hành sâu hơn như:
AI và dữ liệu số
- AI chọn vị trí mặt bằng
- dự báo lưu lượng khách
- phân tích sản phẩm bán chạy
- kiểm soát tồn kho tự động
Tối ưu chuỗi cung ứng
- xây nhà máy riêng
- nhập trực tiếp từ nguồn
- cắt giảm trung gian
Nhiều thương hiệu ghi nhận chi phí nguyên liệu giảm 15%-20% nhờ tối ưu chuỗi cung ứng.
Đa dạng nguồn doanh thu
Không chỉ bán tại cửa hàng, nhiều chuỗi còn tăng trưởng nhờ:
- bán mang đi
- giao hàng online
- bán lẻ đóng gói
- nhượng quyền thứ cấp
- sản phẩm phiên bản giới hạn
Bài học cho nhà đầu tư Việt: Đừng chỉ nhìn doanh thu, hãy nhìn cơ chế chia lợi nhuận
Rất nhiều người khi tìm hiểu nhượng quyền thường hỏi:
- thương hiệu nổi không?
- doanh thu bao nhiêu?
- hoàn vốn bao lâu?
Nhưng ít người hỏi kỹ:
- chia lợi nhuận thế nào?
- phí quản lý tính trên doanh thu hay lợi nhuận?
- có phí ẩn không?
- tiền ký quỹ hoàn ra sao?
- chi phí mua hàng có bắt buộc không?
Trong khi đây mới là yếu tố quyết định bạn thực sự giữ lại được bao nhiêu tiền sau cùng. Khi chọn nhượng quyền, điều quan trọng không chỉ là bán được bao nhiêu - mà là sau tất cả các khoản chia, bạn còn lại bao nhiêu lợi nhuận thực. Hiểu rõ cơ chế chia lợi nhuận trước khi ký hợp đồng luôn quan trọng hơn việc bị thuyết phục bởi doanh thu dự kiến hay lời hứa hoàn vốn nhanh.
Doanh thu cao chưa chắc mang lại lợi nhuận tốt - đặc biệt trong mô hình nhượng quyền.
Điều quyết định hiệu quả đầu tư không chỉ nằm ở sức hút thương hiệu hay tốc độ hoàn vốn, mà còn nằm ở cách doanh nghiệp thiết kế cơ chế chia lợi nhuận, cấu trúc phí và quyền lợi giữa các bên trong hệ thống.
Với nhiều chủ doanh nghiệp, thách thức lớn nhất khi mở rộng bằng nhượng quyền không phải là bán được franchise - mà là xây được một mô hình đủ rõ để thương hiệu phát triển bền vững, đối tác có lợi nhuận và hệ thống có thể vận hành lâu dài.
Khóa học Master Franchise Business: Xây dựng mô hình kinh doanh nhượng quyền bài bản & bùng nổ tại SRA được xây dựng dành cho chủ doanh nghiệp, founder và nhà quản lý đang muốn phát triển chuỗi hoặc nhượng quyền một cách bài bản - từ xây mô hình franchise, thiết kế cấu trúc lợi nhuận, chuẩn hóa vận hành đến chiến lược mở rộng hệ thống.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang cân nhắc nhượng quyền hoặc muốn tối ưu lại mô hình franchise hiện tại, đây là thời điểm phù hợp để bắt đầu với nền tảng đúng ngay từ đầu.
Viết bình luận